Poznaj pełną historię ragdolli.
Rasa, która od początku budziła zachwyt... i konflikty.
Ragdoll
STRONA GŁÓWNA – AKTUALNOŚCI – KOCIĘTA – GALERIA – WYSTAWY – FAQ – LINKI – KONTAKT
Historia rasy Ragdoll - między legendą a kontrolą
Historia rasy Ragdoll zaczyna się w latach 60. XX wieku w Kalifornii i od samego początku owiana jest tajemnicą. Jej twórczynią była Ann Baker – hodowczyni z Riverside, która nie tylko stworzyła nową rasę, ale próbowała całkowicie ją kontrolować.
Dom Ann Baker i siedziba jej hodowli. 1963r.
Ann i 3 kocięta z jednego z pierwszych miotów. Kookie, Kookie Tu i Toy Sue. 1966r.
Ann Baker trzymająca koty Kyoto i jego syna Kookie Tu 1966r.
Ann Baker - kobieta, która stworzyła ragdolla ...
i próbowała nim rządzić
Za początek rasy uznaje się lata 1963–1965, kiedy Ann Baker rozpoczęła swoje eksperymenty hodowlane. Kluczową rolę odegrała kotka Josephine – biała, półdługowłosa kotka, która nie była ragdollem (wyglądem przypominała angorę) oraz Daddy Warbucks (wyglądający jak święty kot birmański).
Ann twierdziła, że po wypadku (najczęściej wspomina się potrącenie przez samochód) Josephine zmieniła się – jej kocięta miały być:
– bardziej spokojne
– mniej wrażliwe na ból
– wręcz wiotkie jak „szmaciana lalka”.
Tak powstała nazwa tej rasy.
Fundament stworzyły właśnie te cztery koty:
– Josephine
– Daddy Warbucks
– Buckwheat
– Fugianna
W 1966 roku pierwsze koty zostały zarejestrowane w National Cat Fanciers Association (NCFA) – był to oficjalny początek rasy.
Eksperymenty i teoria „LIGHT SIDE / DARK SIDE”
Ann Baker stworzyła własny system hodowlany, dzieląc koty na „light side” i „dark side”. Nie miało to związku z kolorem sierści, lecz z typem budowy i – według niej – charakterem.
Jej podejście nie było oparte na nauce, a hodowla była prowadzona metodą prób i błędów.
Ann wykorzystywała w hodowli koty typu balijskiego, prowadziła eksperymenty nad nowymi kolorami (np. lilac) i podawała sprzeczne informacje dotyczące genetyki.
Dodatkowo odnotowywano przypadki wad genetycznych, co pokazuje eksperymentalny charakter hodowli.
IRCA i próba kontroli rasy (1971)
W 1971r. roku Ann Baker założyła International Ragdoll Cat Association (IRCA), aby kontrolować rozwój rasy.
Wprowadziła system franczyz:
– ograniczona liczba hodowców
– obowiązkowe dodatkowe opłaty za każde urodzone kocię
– zakaz niezależnej hodowli
– ścisła kontrola nad liniami
Nie wszyscy hodowcy zaakceptowali te zasady.
Josephine 1965r. Pierwsza kotka, od której Ann zaczęła pracę nad ragdollami.
Daddy Warbucks 1965r. Pierwszy kocur od którego pochodzą ragdolle.
Buckwheat 1965r. Pierwsza przedstawicielka „dark side” ragdolli.
Ann Baker i Fugianna – pierwsza przedstawicielka „light side” ragdolli. 1966r.
Certyfikat rejestracji kotki – Fugianna
Daytonowie - ludzie, którzy naprawde stworzyli współczesnego ragdolla.
W 1969 roku Denny i Laura Dayton kupili pierwszą parę ragdolli Rosie i Buddy`ego.
Początkowo… Denny wcale nie był zachwycony – sam mówił, że „nie lubi kotów”. A jednak po zobaczeniu ragdolli rozpoczęli własną hodowlę Blossom-Time.
W przeciwieństwie do Ann:
– prowadzili dokumentację hodowlaną
– analizowali rozwój rasy, linie i dziedziczenie
– stworzyli Ragdoll Genetic Chart
– promowali koty na wystawach.
Rasa zaczęła być rozwijana świadomie a nie eksperymentalnie. Zamiast polegać na jednej linii zaczęli systematycznie budować bazę genetyczną. Kupowali kolejne koty. W krótkim czasie mieli już około 18 ragdolli, wszystkie pochodzące od Ann Baker (ale zakupione od innych hodowców współpracujących z Ann).
Ich celem było uznanie rasy na świecie, a nie jej kontrolowanie. Różnice w podejściu doprowadziły do konfliktu.
Ann Baker:
– chciała pełnej kontroli nad rasą i blokowała rozwój rasy poza swoim systemem,
– uznawała tylko jeden standard (mitted) i odrzucała inne warianty umaszczeń,
– nie chciała się dostosować do wymagań innych organizacji felinologicznych.
Daytonowie i inni hodowcy widzieli jasno – bez zmian ragdoll nigdy nie zostanie szeroko uznany.
Kulminacją konfliktu było zgłoszenie Daytonów przez Ann do władz miasta za prowadzenie hodowli bez licencji.
Denny Dayton z kociętami. początek lat 70tych.
Denny z kotami Lovable i Phil, oraz Laura trzymająca Floppy. 1973r.
Laura Deyton z kotami: Lovable, Phil i Floppy. 1973r.
Rosie 1970r.
1974–1981: Rozłam i narodziny współczesnego ragdolla
W 1974 roku narastający konflikt między Ann Baker a innymi hodowcami osiągnął punkt krytyczny. Coraz więcej osób miało dość jej sposobu zarządzania rasą oraz braku możliwości współdecydowania o jej rozwoju.
Z inicjatywy Denny’ego i Laury Dayton zorganizowano spotkanie hodowców. Co istotne, zaproszono również prawnika, aby zapewnić uczciwy przebieg rozmów oraz stworzyć fundamenty pod nową, niezależną strukturę. Każdy hodowca miał mieć równy głos – była to całkowita zmiana podejścia w porównaniu do systemu Ann Baker.
Ann Baker została zaproszona na spotkanie, jednak odmówiła udziału, nazywając je buntem przeciwko sobie. 1 lutego 1975 roku powstało Ragdoll Society – pierwsza niezależna organizacja hodowców ragdolli. Ann Baker nie zaakceptowała zmian i podjęła próby zatrzymania rozwoju rasy poza jej kontrolą. Jej prawnik twierdził, że nikt poza nią nie ma prawa zmieniać standardu rasy. Podejmowano również próby blokowania rejestracji ragdolli w organizacjach felinologicznych. Mimo to hodowcy działający w Ragdoll Society kontynuowali pracę.
W 1976 roku ragdolle zostały uznane w organizacjach CFF i CROWN. W 1978 roku powstał Ragdoll Fanciers Club (RFC), który został afiliowany przy CFF jako oficjalny klub rasy.
Największą przeszkodą w rozwoju rasy była jednak reputacja. Sensacyjne twierdzenia Ann Baker dotyczące rasy sprawiały, że wiele organizacji podchodziło do ragdolli z dużą rezerwą. Dodatkowo konflikty i spory prawne utrudniały proces uznania rasy.
W 1981 roku ragdolle zaczęły zdobywać międzynarodowe uznanie. Pierwsze koty trafiły do Wielkiej Brytanii, co zapoczątkowało rozwój rasy poza Stanami Zjednoczonymi.
W tym samym roku Denny i Laura Dayton zakończyli działalność hodowlaną.
Denny Dayton pozostał jednak aktywny w środowisku, kontynuując prace nad dokumentacją genetyczną rasy i wspierając jej dalszy rozwój.
Wycinki z gazet lata 1973-1979
Blanche Herman i kot Bartholomew 1982r.
Blanche Herman – kobieta, która pomogła zmienić bieg historii
Wśród osób, które odegrały istotną rolę w rozwoju rasy ragdoll, szczególne miejsce zajmuje Blanche Herman – hodowczyni z Indiany, która w latach 70tych. zdecydowała się wejść w świat tej wówczas zupełnie nowej rasy.
Początkowo współpracowała bezpośrednio z Ann Baker. W 1973r. zakupiła parę kotów Bam Bam (blue mitted) i Pebbles (seal mitted) i założyła hodowlę Ragtime. Weszła w system IRCA i szybko awansowała. Baker mianowała ją Vice President of the East (IRCA). Blanche stała się jedną z najważniejszych osób w strukturze. Jednak z czasem – podobnie jak inni hodowcy – zaczęła dostrzegać ograniczenia narzucane przez system IRCA.
Blanche przez kilka lat próbowała działać w tych ramach. Ok 1974-1975 zaczęła kontaktować się z Daytonami. Ostatecznie podjęła decyzję o odejściu i zaangażowała się w rozwój ragdolli poza kontrolą ich twórczyni. To właśnie ten krok okazał się przełomowy.
Wspólnie z innymi hodowcami – w tym Dennym i Laurą Dayton – zaczęła aktywnie działać na rzecz uznania rasy w organizacjach felinologicznych, promując ragdolle na wystawach i budując ich obecność w świecie felinologii.
Jej hodowla Ragtime Cattery wywarła realny wpływ na rozwój rasy, a wiele współczesnych rodowodów ragdolli wciąż prowadzi do kotów wywodzących się z jej linii.
Ragtime Katrine w wieku 18 miesięcy
Certyfikat rejestracji kocura – Bam Bam
Ragtime Perrywinkle podczas oceny
rozpowszechnienie rasy - europa
W 1981 roku ragdolle po raz pierwszy opuściły Stany Zjednoczone, rozpoczynając swoją międzynarodową historię. Pierwsze koty – Blossom-Time Lad oraz Blossom-Time Lass – z hodowli Blossom-Time Cattery Denny’ego i Laury Dayton trafiły do Wielkiej Brytanii. Za rozwój rasy w Europie odpowiadały przede wszystkim Lulu Rowley (Petil-Lu Cattery) oraz Pat Brownsell (Patriarca Cattery).
Zgodnie z surowymi przepisami obowiązującymi w Wielkiej Brytanii, wszystkie importowane zwierzęta musiały przejść sześciomiesięczną kwarantannę. Pierwsze ragdolle spędziły więc ten czas zamknięte w izolacji. I właśnie tam wydarzyło się coś, czego nikt się nie spodziewał — kotka Blossom-Time Lass urodziła swój pierwszy miot jeszcze przed zakończeniem kwarantanny. Pierwsze europejskie ragdolle przyszły na świat… w zamknięciu.
Gdy koty w końcu opuściły kwarantannę, ich pojawienie się wzbudziło ogromne poruszenie. Lulu zorganizowała dla nich oficjalne powitanie na ponad 150 osób.
Ragdolle przyciągały tłumy, wzbudzały sensację i szybko zwróciły uwagę mediów (BBC zrobiło o nich reportaż) – mimo, że formalnie nadal nie były uznawane przez brytyjskie organizacje felinologiczne. Prowadziło to do licznych absurdów – hodowcom zalecano, aby nie używali nazwy „ragdoll”, nie ujawniali pochodzenia kotów a na wystawach zdarzało się, że jedni byli dopuszczani do udziału, podczas gdy innym odmawiano bez wyraźnego powodu.
W kolejnych latach do Europy trafiały następne koty z linii Blossom-Time, co pozwoliło na stopniowe budowanie stabilnej puli genetycznej oraz rozwój wszystkich podstawowych odmian umaszczenia i wzorów. Zainteresowanie ragdollami szybko rosło — hodowcy z Wielkiej Brytanii, Europy, a nawet Australii zaczęli tworzyć własne linie hodowlane.
28 czerwca 1987 roku za sprawą Sue Ward-Smith (hodowla Pandapaws) powstał British Ragdoll Cat Club, a w 1990 roku rasa została oficjalnie uznana i dopuszczona do wystaw w Wielkiej Brytanii. To właśnie ten moment przypieczętował międzynarodowy sukces ragdolla i otworzył drogę do jego dalszej ekspansji na świecie.
Siambalirags CZEKO
Rodowód CZEKO
Siambalirags JANTAR
Rodowód JANTARA
Ragdolle w Polsce
Na pojawienie się Ragdolli w Polsce trzeba było poczekać znacznie dłużej. Dopiero na początku lat 2000 pierwsze koty trafiły do naszego kraju.
Początki hodowli ragdolli w Polsce nierozerwalnie wiążą się z działalnością Zofii Jankowskiej (z hodowli Koci Szarm*PL), która jako pierwsza sprowadziła przedstawicieli tej rasy do kraju. Jej fascynacja ragdollami narodziła się podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych, gdzie na jednej z wystaw po raz pierwszy zobaczyła koty o intensywnie niebieskich oczach.
Jako ciekawostkę warto wspomnieć, iż Pani Zofia hodowała wtedy koty rasy Maine Coon, a do Stanów udała się po przedstawiciela własnie tej rasy. Zauroczona błękitnym spojrzeniem podjęła decyzję i rok później sprowadziła ragdolle do Polski.
To były czasy gdy dostęp do wiedzy był bardzo ograniczony, zdobywanie informacji o nowej rasie wymagało ogromnego zaangażowania – wiedza opierała się głównie na doświadczeniu i kontaktach międzynarodowych. Mimo tych trudności Zofia Jankowska sprowadziła do Polski pierwsze dwa koty – kotkę Czeko (pierwotnie zakupioną jako colorpoint a w późniejszym czasie okazało się, że jej prawdziwe umaszczenie to czekoladowy szylkret – w tamtym okresie jeszcze nie uznany) i kocurka o imieniu Jantar (seal mitted, o wyjątkowo łagodnym charakterze). Jantar posiadał tak nietuzinkowe usposobienie, że nawet będąc kocurem, pomagał kotce w opiece nad maluchami. Cechował się również niesamowitą cierpliwością i spokojem. Jakiś czas później Zofia Jankowska zrezygnowała z hodowli Maine Coon i poświęciła ragdollom całą swoją uwagę. Na ponad 25 lat.
W kolejnych latach rasa rozwijała się dzięki kotom z Finlandii, Danii, Czech i Izraela, co wzbogaciło pulę genetyczną i wprowadziło nowe umaszczenia.
Ważne osoby i hodowle to także: Bożena Barnaś-Stepanik (Beruthiel*PL), Beata Kaczmarek (Supra Felis*PL), Grzegorz Cieślikowski (Gregorius Cat*PL), Dominika Regulska (Supurrsonic*PL) i Irena Macura (Charming Eyes*PL).
To właśnie z tych pierwszych hodowli wywodzą się linie, które do dziś mają wpływ na wygląd współczesnych ragdolli w Polsce. Przykładem może być hodowla Koty Agaty*PL (kontynuująca linię Charming Eyes, dbając o zachowanie charakterystycznych cech rasy), z której pochodzą i nasze ragdolle.
Przy wyborze naszych kotów zależało nam, aby były przedstawicielami jednej z tych „starych” linii.
ŹRÓDŁA I PRAWA AUTORSKIE
Artykuł został opracowany na podstawie materiałów historycznych, archiwalnych dokumentów oraz publikacji dot. rozwoju rasy Ragdoll.
Korzystano z zasobów Ragdoll Historiacal Society, Felis Polonia (art. Ragdoll” ) oraz archiwum Koci Szarm*PL dzięki uprzejmowści P. Zofii Jankowskiej.
Zdjęcia i wybrane materiały archiwalne wykorzystane na stronie stanowią własność autorów i właścicieli. Posiadam pisemną zgodę na wykorzystanie tych materiałów w ramach ninejszej publikacji.
Zabrania się kopiowania, rozpowszechniania oraz wykorzystywania zdjęć i materiałów bez zgody właścicieli.